Wereld op drift

Een Afrikaans jongetje, opgevouwen in een koffer. Door zijn tante meegesmokkeld naar Europa. Op weg naar een beter leven, maar weggerukt van de rest van zijn familie. Wie is hij? En hoe staat hij symbool voor de problematiek van migratie, in een wereld die op drift is geraakt?

In mei 2015, maanden vóór het vluchtelingenvraagstuk opnieuw pijnlijk actueel werd, stond op de voorpagina van alle kranten dezelfde foto: het silhouet van een opgevouwen jongetje in een koffer. Vanuit Ivoorkust op weg naar Europa, gescand door de Spaanse douane.
Voor Albert Hoex, artistiek leider, schrijver en regisseur bij Muziektheater De Plaats, werd hij het archetype van wat er aan de hand is in de wereld. Hij verbeeldt een van de grote verhalen van dit moment. Een verhaal over mensen op zoek naar een nieuw thuis. Over het fragile evenwicht van onze multiculturele samenleving, maar zeker ook over medemenselijkheid en barmhartigheid.

Wereldmuziektheater

“Tot vorig jaar trokken wij met onze kunst de wereld in,” licht Albert toe. “De Plaats maakte vooral participatietheater op locatie. Dat doen we nog steeds, maar sinds we over ons eigen theater de Transformatie-Plaats beschikken, halen we de wereld naar onze kunst. We maken een serie voorstellingen over wereldse zaken uitgevoerd door een wereldse cast. Voor iedereen, jong en oud samen, die wil weten hoe de wereld in elkaar steekt.”
Een deel van de muzikanten en acteurs heeft een multiculturele achtergrond. Zo komt koraspeler Lamin Kuyateh uit Congo en heeft violist Johnny Rahaket een Indonesische-Molukse achtergrond. Twee van de acteurs komen uit Angola en van de Antillen. “In deze voorstelling maken we muziektheater met wereldmuziek. Wereldmuziektheater dus. Al die verschillende artistieke achtergronden van onze cast moeten nog samenkomen. Dat vergt veel geduld, maar is een boeiend proces.”

Vluchtelingenvraagstuk
De acht acteurs (van wie vier ArtEZ-studenten) spelen samen maar liefst achttien rollen, in korte, snelle scènes. De rode draad vormt de familiegeschiedenis van Ibrahim, het achtjarige jongetje in de koffer. Albert Hoex: “Behalve met hem gebeurt er ook veel met óns door het vluchtelingenvraagstuk. Wij maken op het podium ook ruimte voor die meningen, gevoelens en standpunten. Met opzet is ons Afrikaans jongetje blank en heeft de asielambtenaar juist een kleurtje. Daarmee spelen we met de omgekeerde werkelijkheid: wie is ‘de ander’? Wie zijn ‘zij’ en wie zijn ‘wij’ in deze kwestie?
Of we willen of niet, eigenlijk zijn we allemaal figuranten in deze voorstelling.
Maar het is zeker geen somber stuk. Daar zorgt de muziek wel voor, samen met de meerstemmige zang. Het is evenmin een moralistisch verhaal, maar een kunstzinnige poging om de realiteit te doorgronden.
Omdat de ontwikkelingen razendsnel gaan en er elke week weer nieuw nieuws is, schrijf ik de epiloog pas de dag voor de première. Eerst nog drie volle weken hard repeteren op spel en muziek.”

door Nicole Beaujean in Uit in Arnhem, februari 2016
uitinarnhem